Featured blog image
شکاف معنادار کتاب‌خوانی در محلات تبریز؛ از ۱۵ تا ۸۰ درصد

گزارش «وضعیت کتاب‌خوانی در تبریز» بر پایه یافته‌های طرح سنجش وضعیت مصرف فرهنگی شهروندان منتشر شد

مرکز پژوهش‌های شورای اسلامی شهر تبریز گزارش «وضعیت کتاب‌خوانی در تبریز» را بر پایه یافته‌های طرح سنجش وضعیت مصرف فرهنگی شهروندان منتشر کرد. نتایج این گزارش نشان می‌دهد که اگرچه ۵۱٫۱ درصد شهروندان ۱۵ ساله و بیشتر تبریز خود را کتاب‌خوان معرفی کرده‌اند، میزان کتاب‌خوانی در محلات مختلف شهر تفاوت چشمگیری دارد و از ۱۵٫۶ تا ۸۰٫۵ درصد متغیر است.

به گزارش روابط عمومی مرکز پژوهش‌های شورای اسلامی شهر تبریز، گزارش تخصصی «وضعیت کتاب‌خوانی در تبریز» با هدف شناخت الگوهای مطالعه، بررسی تفاوت‌های اجتماعی و محله‌ای و شناسایی نابرابری‌های فرهنگی شهروندان تهیه و منتشر شده است.

این گزارش از یافته‌های پیمایش «سنجش وضعیت مصرف فرهنگی شهروندان تبریز به تفکیک محلات» استخراج شده که با مشارکت ۱۲۹۰ نفر از شهروندان ۱۵ ساله و بیشتر و با پوشش ۳۳ خوشه فرهنگی و اجتماعی در سطح شهر انجام شده است.

 

چهار نفر از هر ده شهروند تبریزی کتاب غیردرسی می‌خوانند

بر اساس یافته‌های پژوهش، ۵۱٫۱ درصد پاسخ‌گویان اعلام کرده‌اند که کتاب می‌خوانند و ۴۸٫۹ درصد نیز خود را غیرکتاب‌خوان معرفی کرده‌اند. بااین‌حال، از میان افراد کتاب‌خوان، ۸۰٫۴ درصد کتاب غیردرسی مطالعه می‌کنند. بر این اساس، سهم مطالعه‌کنندگان کتاب‌های غیردرسی از کل شهروندان ۱۵ ساله و بیشتر تبریز حدود ۴۱٫۱ درصد برآورد شده است.

همچنین میانگین مطالعه کتاب‌های غیردرسی در میان افراد کتاب‌خوان ۶٫۴ ساعت در هفته گزارش شده است.

 

اختلاف بیش از پنج‌برابری کتاب‌خوانی میان برخی محلات

یکی از مهم‌ترین یافته‌های این گزارش، تفاوت قابل‌توجه میزان کتاب‌خوانی در خوشه‌های محله‌ای تبریز است.

براساس نتایج پژوهش، خوشه شامل محلات پرواز، گلشهر و فردوس با ۸۰٫۵ درصد، بیشترین میزان کتاب‌خوانی را به خود اختصاص داده است. در مقابل، خوشه شامل محلات سیلاب‌قوشخانه، ملازینال، ایده‌لو، اسماعیل‌بقال، قربانی، منبع و خلیل‌آباد با ۱۵٫۶ درصد در پایین‌ترین سطح قرار دارد.

این اختلاف نزدیک به ۶۵ واحد درصدی نشان می‌دهد که وضعیت کتاب‌خوانی در سطح شهر یکسان نیست و سیاست‌های فرهنگی باید به تفاوت‌های مکانی و اجتماعی توجه بیشتری داشته باشند.

 

زنان و جوانان بیش از سایر گروه‌ها کتاب می‌خوانند

 یافته‌های گزارش همچنین نشان می‌دهد که میزان کتاب‌خوانی در میان زنان ۶۳٫۸ درصد و در میان مردان ۴۲٫۶ درصد است.

از نظر سنی، نوجوانان ۱۵ تا ۱۸ سال با ۷۱٫۳ درصد بیشترین مشارکت را در کتاب‌خوانی دارند. همچنین میزان کتاب‌خوانی در میان افراد دارای تحصیلات دانشگاهی ۶۷ درصد و در میان افراد با تحصیلات ابتدایی ۲۱٫۷ درصد گزارش شده است.

نتایج پژوهش نشان می‌دهد که تحصیلات، سن، جنسیت، وضعیت شغلی و محل سکونت از عوامل مهم تمایز در الگوهای کتاب‌خوانی شهروندان هستند.

 

کتاب کاغذی همچنان انتخاب نخست شهروندان

بر اساس این گزارش، ۷۲٫۹ درصد کتاب‌خوانان از کتاب کاغذی استفاده می‌کنند؛ درحالی‌که سهم کتاب‌های الکترونیکی ۱۷٫۸ درصد و کتاب‌های صوتی ۹٫۳ درصد است.

رمان و داستان، روان‌شناسی و موضوعات تربیتی و کتاب‌های تاریخی نیز در میان موضوعات مورد مطالعه، بیشترین سهم را دارند.

 

ضرورت توجه به عدالت فرهنگی در سیاست‌گذاری شهری

در جمع‌بندی این گزارش تأکید شده است که مسئله کتاب‌خوانی در تبریز صرفاً میزان کلی مطالعه نیست، بلکه نابرابری در دسترسی به منابع فرهنگی، شکل‌گیری عادت مطالعه و برخورداری از سرمایه فرهنگی میان گروه‌های اجتماعی و محلات مختلف شهر نیز اهمیت دارد.

بر همین اساس، نتایج این پژوهش می‌تواند مبنایی برای تدوین برنامه‌های هدفمند توسعه کتاب‌خوانی، تقویت دسترسی به کتاب و خدمات فرهنگی و توجه ویژه به محلات دارای مشارکت پایین‌تر در فعالیت‌های فرهنگی قرار گیرد.

 

برای مطالعه متن کامل گزارش تخصصی «وضعیت کتاب‌خوانی در تبریز» به صفحه گزارش مرکز مراجعه نمایید.

فرشاد رشدی ملکی

تنظیم خبر:
فرشاد رشدی ملکی

نظرات (0)

ثبت پاسخ برای این نظر
CAPTCHA
لطفا کد امنیتی در تصویر را وارد کنید.
نظر شما درمورد این مطلب
CAPTCHA
لطفا کد امنیتی در تصویر را وارد کنید.