آیین رونمایی از کتاب «تبریز در آینۀ سفینۀ تبریز» با حضور مدیران شهری، پژوهشگران و علاقه‌مندان، رأس ساعت ۸:۳۰ صبح روز شنبه ۲ خرداد ۱۴۰۵ در محل کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای اسلامی کلان‌شهر تبریز برگزار شد.

در این مراسم، احد صادقی، رئیس کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای اسلامی کلان‌شهر تبریز با اشاره به اینکه کتاب «تبریز در آینۀ سفینۀ تبریز» یکی از آثار واحد انتشارات مرکز پژوهش‌های شورای اسلامی کلان‌شهر تبریز و مرتبط با شهر تبریز و روایت‌های تاریخی آن است، اظهار کرد: امید است در راستای این شهر و تاریخ آن، اقدامات فزاینده‌ای انجام شود تا این شهر بیش از پیش، در جهان معرفی و مطرح شود.

وی افزود: رهبر شهید انقلاب با توجه به نقش مردم تبریز در حوزه علم و ایجاد آرامش فرموده‌اند: «علم آزادگی کشور، در دست آذربایجانی‌هاست» و یا به تعبیری «آذربایجان، لنگر آرامش ایران است». یکی از افتخارات شهر تبریز این است که مکتب تشیّع در طول تاریخ اسلام بوده، به نحوی که به عنوان مکتب رسمی در ایران، توسط شاه اسماعیل صفوی و در مسجد صاحب‌الامر پایه‌گذاری شده است. بنابراین با توجه به این افتخارات، باید انجام اقدامات در راستای معرفی بیش از پیشِ شهر تبریز، تداوم داشته باشد و در این مسیر، گام برداشته شود.

روح‌الله رشیدی، رئیس مرکز پژوهش‌های شورای اسلامی کلان‌شهر تبریز عنوان کرد: در سال جاری کتاب «تبریز در آینۀ سفینۀ تبریز» چهارمین کتابی است که معرفی و رونمایی می‌شود‌ که آن، یکی از آثار واحد انتشارات مرکز است که از سال ۱۴۰۱ آغاز به فعالیت کرده است. همچنین مرکز پژوهش‌های شورای اسلامی کلان‌شهر تبریز، تنها مرکز از لحاظ برخورداری از واحد انتشارات مستقل در کشور است که اقدام به چاپ و انتشار کتب متعدد کرده است‌.

وی افزود: از نخستین اقدامات مرکز، اخذ مجوز نشر است که تاکنون بیش از ۲۰ کتاب از سوی این مرکز منتشر شده است که در امتداد طرح‌های پژوهشی بوده است، به نحوی که سعی شده است نگاه بنیادی و کارکردی وجود داشته باشد. با راه‌اندازی واحد انتشارات، اشاعه کتب این واحد نه‌تنها در معرض دسترس عامه قرار می‌گیرد، بلکه سعی شده است این آثار، در معرض نقد صاحبان فکر قرار گرفته و به موضوع انباشت دانش کمک کند. همچنین برخی از آثار، به صورت کتابِ مستقل بوده که لزوماً در قالب طرح پژوهشی نیستند.

رئیس مرکز پژوهش‌های شورای اسلامی کلان‌شهر تبریز در تشریح کتاب «تبریز در آینۀ سفینۀ تبریز» عنوان کرد: برخی زمینه‌های این کتاب، منحصر به شخصِ نویسنده بوده، به نحوی که اخذ برخی مقالات حاصل ممارست نویسنده است. نسبت این کتاب با حوزه مدیریت شهری، روشن است و شورای اسلامی کلان‌شهر تبریز در مقام سیاست‌گذار ضمن مشاهده وضع موجود، نگاهی به وضع مطلوب نیز دارد.

رشیدی با اشاره به اینکه قواره سیاست‌گذاری شهر تبریز می‌تواند بیش از این باشد، تشریح کرد: یکی از محرک‌‌ها و مولفه‌های انگیزه‌بخش، می‌تواند گذشته طلایی و درخشان شهر تبریز باشد تا بتوان شهر خود را بیش از این، شناخت. می‌توان بیان کرد هر اقدامی که در راستای بازگوییِ هویت، فرهنگ و تاریخ شهر تبریز انجام می‌شود، تنبّه برای سیاست‌گذار امروز است که نه‌تنها، یکی از راه‌های صیانت از دارایی خود بلکه، یکی از راه‌های نگهداری گذشته قابل افتخار است که باید به آیندگان منتقل شود. امید است نگاه‌ها به ساحت فرهنگ تغییر یابد و چنین اقداماتی، سرآغاز اقدامات دیگر باشد.

حسن اسدی تبریزی، مؤلف و پژوهشگر کتاب «تبریز در آینۀ سفینۀ تبریز» در تشریح محتوای این کتاب اظهار کرد: واژه سفینه، اصطلاح نسخه‌شناسی و به معنای نوعی جُنگ خطی است که مجموعه‌ای از اشعار و متون نظم و نثر در آن کتابت شده است. این مجموعه در تبریز و توسط ابوالمجد محمد بن مسعود تبریزی، نویسنده دانشمند در بین سال‌های ۷۲۱ تا ۷۲۳ ه.ق و طی ۳ سال کتابت شده است.

وی در اهمیت سفینه تبریز افزود: در این زمینه، چند نکته وجود دارد. نخست، درباره بعضی شخصیت‌های مهم تبریز نظیر جلال‌الدین عتیقی و امین‌الدین باله، از علما و عرفای بزرگ تبریز، پیش از شناسایی سفینه تبریز اطلاعات اندکی موجود بود اما در سفینه تبریز اطلاعات زیادی درباره این شخصیت ها موجود است. دوم، ارتباط سفینه تبریز با مجموعه ربع رشیدی است، به نحوی که بعد از تخریب این مجموعه، درباره دانشمندانی که در ربع رشیدی فعالیت علمی داشته‌اند و از آثار مکتوب آن‌ها اطلاعاتی در دسترس نبود و همچنین با کشف سفینه تبریز، این امید ایجاد شد که بخشی از آثار و تولیدات علمی ربع رشیدی از طریق این نسخه حفظ و امروزه به دست ما رسیده است.

مؤلف و پژوهشگر کتاب «تبریز در آینۀ سفینۀ تبریز» با بیان اینکه پژوهش‌های زیادی در خصوص این مجموعه انجام شده است، خاطرنشان کرد: پیشنهاد می‌شود اگر بتوان کتاب‌شناسی و مقاله‌شناسی سفینه تبریز و همچنین منتخبی از مهم ترین مطالب سفینه تبریز را برای مخاطب عام و علاقه‌مندان تاریخ و فرهنگ تبریز آماده و منتشر بکنیم قدم مهم و ماندگاری در معرفی سفینه تبریز خواهد بود. همچنین، گفتنی است سفینه تبریز در حافظه ملی یونسکو ثبت شده و در سال گذشته برای ثبت در حافظه جهانی به یونسکو معرفی شده است.

در پایان جلسه، آیین رونمایی از کتاب «تبریز در آینۀ سفینۀ تبریز» با حضور مدیران شهری، پژوهشگران و علاقه‌مندان، برگزار شد و تداوم حرکت در مسیر معرفی شهر تبریز، به عنوان شهر منشا آغاز تشیّع در سطح جهانی، مورد تاکید قرار گرفت.