پروژه‌های مسیرگشایی و توسعه شبکه معابر، یکی از مهم‌ترین ابزارهای مدیریت شهری برای افزایش دسترسی، کاهش گره‌های ترافیکی و ارتقای کیفیت محیط شهری محسوب می‌شوند. در سال‌های اخیر، پروژه امتداد خیابان انقلاب (شهید آل هاشم) به عنوان یکی از مهم‌ترین پروژه‌های عمرانی شهرداری تبریز، با هدف بهبود ارتباطات درون‌شهری، افزایش دسترسی محلات، ارتقای کیفیت کالبدی و تسهیل خدمات‌رسانی اجرا شده است. با وجود اهمیت این پروژه، بررسی‌های انجام شده نشان می‌دهد ارزیابی جامعی از آثار آن بر ابعاد مختلف بازآفرینی شهری تاکنون انجام نشده است. در بسیاری از موارد، موفقیت پروژه‌های عمرانی صرفاً براساس میزان پیشرفت فیزیکی یا حجم اعتبارات هزینه شده سنجیده می‌شود؛ درحالی‌که آثار اجتماعی، اقتصادی و فضایی این پروژه‌ها نیز باید همزمان مورد ارزیابی قرار گیرد.

مطالعه حاضر با استفاده از نتایج پژوهش دانشگاهیِ انجام‌شده دربارۀ پروژه امتداد خیابان انقلاب بوده که به سفارش مرکز پژوهش‌های شورای اسلامی کلانشهر تبریز در قالب گزارش کارشناسی تدوین و تنظیم شده است. در این نوشتار نویسنده تلاش می‌کند پیامدهای اجرای این پروژه را در چهار بعد کالبدی، اجتماعی، اقتصادی و مدیریتی بررسی کرده و پیشنهادهایی برای ارتقای کیفیت اجرای پروژه‌های مشابه در شهر تبریز ارائه نماید.

نتایج نشان می‌دهد پروژه امتداد خیابان انقلاب اگرچه موجب بهبود دسترسی، افزایش پیوستگی شبکه معابر و ارتقای برخی شاخص‌های کالبدی شده است، اما در حوزه‌های اجتماعی و اقتصادی، چالش‌هایی نظیر کاهش تعاملات محله‌ای، آسیب به برخی فعالیت‌های اقتصادی خرد، افزایش قیمت اراضی و تغییر تدریجی ساختار اجتماعی محلات نیز مشاهده می‌شود. از این رو، موفقیت پروژه‌های مسیرگشایی مستلزم توجه همزمان به ابعاد کالبدی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. بر همین اساس، پیشنهاد می‌شود تمامی پروژه‌های مسیرگشایی شهرداری تبریز پیش از اجرا، همزمان با اجرا و پس از بهره‌برداری، تحت نظام ارزیابی اثرات بازآفرینی شهری قرار گیرند تا امکان اصلاح تصمیمات مدیریتی و کاهش پیامدهای منفی فراهم شود.

برای مطالعه کامل این گزارش کارشناسی، به صفحه «گزارش» سامانه مرکز مراجعه نمایید.