نویسنده:
سولماز کاظمی
سه شنبه، 14 بهمن 1404، ساعت 11:20
|
0 نظر
|
12 بازدید
این موضوع در مرکز پژوهشهای شورای اسلامی شهر تبریز و در قالب طرح پژوهشی با عنوان کامل «مردمنگاری انتقادیِ نابرابری شهری، مطالعه موردی محله شمس آباد تبریز» بررسی میشود
شهر به مثابه تجمع انسانها همهی پدیدارهای انسانی را در شکل کالبدی-فضایی بازنمایی میکند. فضای شهری همبستگی با پدیدارهای انسانی قرار دارد به طوریکه هرچه جامعهی انسانی عادلانهتر باشد، شهر و کالبد فضایی آن نیز این ویژگیهای عادلانه را بازتاب خواهد کرد و برعکس. نابرابری شهری میتواند فرم فضایی داشته باشد که نخست بیش از هرچیز خود را در شکل امکانات، خدمات، تسهیلات و تجهیزاتِ مناطق و محلههای مختلف یعنی بالاشهر-پائین شهر نشان میدهد. محلاتی که از امکانات اندک شهری برخوردار هستند، در طول زمان و طی اقدامات مختلف شهرداریها (چه به صورت مستقیم و چه غیرمستقیم) بهوجود آمدهاند. از این رو شهر نیز جلوهی طبقاتی دارد که نخستین نشانهی آن سطح ظاهری آن یعنی ساختمانها، ادارات، مراکز خدماتی-آموزشی، تفریحی و یا غیره است. تمرکز امکانات شهری در مناطق و محلات خاص به غیر از اینکه هزینههای متفاوت و ناعادلانهای را بر شهروندان در دسترسی به آن خدمات متحمل میکند، به تورم امکانات و طبقاتیسازی محلات شهری نیز منجر میشود.
پیامدهای توزیع ناعادلانه امکانات شهری در محلات مختلف شهر، شکلگیری حاشیههای شهری است که محل تجمع فقرای شهری است. جمعیت این محلات با آنکه اکثر فعالیتهای یدی شهر را بر دوش میکشند و مستقیماً عامل تولید در بخش خدمات و تولید شهر هستند، در فضاهای نابرابر زندگی میکنند. دسترسی اندک به امکانات شهری مانند مسکن خوب، بهداشت خوب، امکانات تفریحی و ورزشی در محله و غیره، این گروهها را بیشتر در معرض «احساس نابرابری»، «تبعیض» و «شورش» قرار میدهد.
هدف اصلی تحقیق، مردمنگاری انتقادی نابرابری شهری در محله شمسآباد تبریز و اهداف فرعی آن شامل موارد ذیل است:
1. توصیف بازنماییهای «رسمی» محلهی شمسآباد؛
2. توصیف طرحهای دولتی و شهرداری برای محلهی شمسآباد؛
3. توصیف شفاهی-اسنادی شکلگیری محله شمسآباد در تقاطع طرحها و برنامههای شهری؛
4. توصیف جایگاه محلهی شمسآباد در اقتصاد شهری؛
5. توصیف جمعیت بومی محله و ویژگیهای آنها؛
6. توصیف نابرابریهای فضایی و تجربهی زیستهی ساکنان از این نابرابریها؛
7. تبیین علل نابرابریهای فضایی و اجتماعی در محلهی شمسآباد با مطالعهی اسناد و مشاهدهی مشارکتی؛
8. توصیف و تبیین مقاومتهای ساکنان محله و راهحلهای خلاقانه آنها در مواجهه با انواع نابرابریها.
همچنین مراحل انجام تحقیق مردمنگاری انتقادی به شرح ذیل خواهد بود:
مرحله مقدماتی: خلق پرسشهای تحقیق، لیستی از مضمونهای خاص مورد مطالعه و آزمون جهتگیری ارزشی محقق، شامل:
مرحله اول: تدوین یاداشتهای اولیه از طریق مجموعهای از دادههای تکگو محور؛
مرحله دوم: تحلیل بازسازانه؛
مرحله سوم: تولید دادههای گفتگویی؛
مرحله چهارم: کشف روابط نظام؛
مرحله پنجم: استفاده از رابطههای نظام برای توضیح و تبیین یافتهها.
مجری این طرح، آقای رحیم یوسفی اقدم بوده و این طرح با اعتبار ۲۰۰ میلیون تومان در مدت زمان ۴ ماه انجام میشود.
نظارت این طرح نیز برعهده آقای سجاد مسگرزاده خواهد بود.
نظرات (0)