Featured blog image
دفاع از طرح پژوهشی «مطالعه کیفی تجربه ادراک بصری و بازتاب‌های روان‌شناختی از عناصر هنری در فضاهای عمومی شهر تبریز»

این پژوهش که به سفارش مرکز پژوهش‌های شورای اسلامی شهر تبریز انجام شده، به‌عنوان یکی از معدود مطالعات مخاطب‌محور در حوزه هنر عمومی در ایران شناخته می‌شود

از طرح پژوهشی «مطالعه کیفی تجربه ادراک بصری و بازتاب‌های روان‌شناختی از عناصر هنری در فضاهای عمومی شهر تبریز» با حضور اساتید و کارشناسان حوزه معماری و شهرسازی دفاع شد. این پژوهش که به سفارش مرکز پژوهش‌های شورای اسلامی شهر تبریز انجام شده، به‌عنوان یکی از معدود مطالعات مخاطب‌محور در حوزه هنر عمومی در ایران شناخته می‌شود.


این پژوهش که با رویکرد کیفی و با استفاده از مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته از میان کاربران فضاهای عمومی تبریز انجام شده، تلاش شده است تا تجربه ادراکی مخاطبان از سه دسته عناصر هنری شامل المان‌ها، دیوارنگاره‌ها و نورپردازی‌ها، به‌صورت نظام‌مند تحلیل شود.


بر اساس یافته‌های این پژوهش، عناصر هنری شهری فراتر از کارکرد صرفاً تزئینی عمل کرده و به‌عنوان رسانه‌های چندلایه هویتی، عاطفی، معنایی و رفتاری، نقشی کلیدی در تعامل با فضاهای عمومی ایفا می‌کنند. احساساتی چون غرور، تعلق مکانی، نوستالژی و آرامش، غالب ترین بازتاب‌های عاطفی مثبت مخاطبان در مواجهه با این عناصر بوده است.


از مهم‌ترین دستاوردهای این پژوهش، ارائه یک مدل بومی- فرهنگی برای هنر عمومی در تبریز است که با چهار لایه به‌هم‌پیوسته «بستر و زمینه»، «عناصر هنری»، «فرآیند ادراک و بازتاب‌های روان‌شناختی» و «کارکردها و پیامدها» همراه با شش اصل حاکم شامل اصالت و بومی‌بودن، مخاطب‌محوری، تعامل‌پذیری، کیفیت و دوام، عدالت فضایی و مشارکت تدوین شده است.


با این حال، پژوهشگران به وجود شکاف عمیقی میان وضعیت موجود و انتظارات مطلوب مخاطبان اشاره کرده‌اند که مهم‌ترین ابعاد آن شامل توزیع ناعادلانه عناصر هنری، ضعف نظام نگهداری و بازسازی دوره‌ای، کلیشه‌زدگی و فقدان نوآوری در طراحی، نبود اطلاعات نوشتاری و راهنمای همراه و ضعف مشارکت ذی‌نفعان در فرآیند تصمیم‌گیری است.


در پایان این جلسه، بر ضرورت بهره‌گیری از مدل پیشنهادی برای سیاست‌گذاری آگاهانه‌تر در حوزه زیباسازی شهری و افزایش مقبولیت اجتماعی مداخلات هنری در تبریز تأکید شد. همچنین عنوان گردید که این رویکرد می‌تواند به کاهش هزینه‌های هدررفته و نارضایتی‌های ناشی از اجرای عناصر هنری نامتناسب با زمینه فرهنگی و ادراکی مخاطبان کمک کند


مجری این طرح، سرکار خانم دکتر الناز ابی‌زاده، و ناظران علمی آن، دکتر مینو قره‌بگلو و دکتر محمدرضا عیوضی قراملکی بودند.

گزارش تصویری (3 تصویر)
Thumbnail 1 Thumbnail 2 Thumbnail 3
محمدرضا عیوضی

نویسنده:
محمدرضا عیوضی

نظرات (0)

ثبت پاسخ برای این نظر
CAPTCHA
لطفا کد امنیتی در تصویر را وارد کنید.
نظر شما درمورد این مطلب
CAPTCHA
لطفا کد امنیتی در تصویر را وارد کنید.