یکی از مهمترین اجزای سامانه‌های حمل‌ونقل هوشمند، مدیریت هوشمند تقاطع‌های چراغدار است. تقاطع‌ها معمولاً نقاط گلوگاهی شبکه معابر شهری محسوب می‌شوند و بخش قابل توجهی از تأخیر، تشکیل صف و کاهش ظرفیت شبکه در این نقاط رخ می‌دهد. روش‌های سنتی کنترل چراغ‌های راهنمایی عمدتاً بر اساس زمان‌بندی‌های ثابت یا برنامه‌های از پیش تعیین‌شده عمل می‌کنند و توانایی محدودی در انطباق با تغییرات لحظه‌ای حجم ترافیک دارند. به همین دلیل، در سال‌های اخیر توسعه روش‌های کنترل تطبیقی و هوشمند چراغ‌های راهنمایی به یکی از محورهای اصلی پژوهش‌های حوزه حمل‌ونقل تبدیل شده است.

طرح پژوهشی با عنوان کامل «طراحی و ارزیابی سامانه هوشمند مدیریت چراغ‌های راهنمایی تقاطع‌های شهر تبریز مبتنی بر هوش مصنوعی با هدف بهینه‌سازی جریان ترافیک» بدین منظور به اجرا درمی‌آید.

چارچوب مفهومی پژوهش حاضر بر مبنای تعامل میان داده‌های ترافیکی، سامانه هوشمند مبتنی بر هوش مصنوعی و عملکرد تقاطع‌های شهری طراحی شده است. در این چارچوب، اطلاعات مربوط به وضعیت لحظه‌ای ترافیک، از جمله حجم تردد، طول صف، تعداد وسایل نقلیه، وضعیت چراغ‌های راهنمایی و سایر داده‌های مرتبط، به‌عنوان ورودی سامانه مورد استفاده قرار می‌گیرد. این داده‌ها پس از گردآوری و پیش‌پردازش، به هسته تصمیم‌گیری سامانه منتقل می‌شوند.

در هسته تصمیم‌گیری، الگوریتم هوش مصنوعی با تحلیل وضعیت موجود، مناسب‌ترین راهبرد کنترلی را برای زمان‌بندی چراغ‌های راهنمایی انتخاب می‌کند. در این فرآیند، عامل هوشمند با در نظر گرفتن شرایط لحظه‌ای تقاطع و هدف بهینه‌سازی جریان ترافیک، مدت زمان فازهای چراغ و ترتیب تغییر آنها را تعیین می‌کند. تصمیمات اتخاذشده به سامانه کنترل چراغ‌های راهنمایی ارسال شده و در محیط ترافیکی اجرا می‌شوند.

پس از اجرای تصمیمات، عملکرد تقاطع بر اساس شاخص‌هایی نظیر میانگین زمان تأخیر، طول صف وسایل نقلیه، تعداد توقف، زمان عبور از تقاطع و ظرفیت عبوری مورد ارزیابی قرار می‌گیرد. نتایج حاصل به‌عنوان بازخورد در اختیار سامانه قرار می‌گیرد تا الگوریتم بتواند سیاست تصمیم‌گیری خود را اصلاح و بهبود دهد. این چرخه یادگیری تا دستیابی به عملکرد مطلوب ادامه می‌یابد.

مجری طرح آقای حمیدرضا پورقلی بوده و با اعتبار 120 میلیون تومان در مدت زمان 3 ماه اجرا می‌شود.

نظارت این طرح نیز بصورت مشترک بر عهده آقایان حمید عباسی شکوهی و سعید باقری خواهد بود.