آیین رونمایی از دو کتاب «واژگان شهرسازی در ایران و مستندات قانونی آن‌ها» و «معماری گذرگاهِ حصار در ایران و آناتولی» با حضور مدیران شهری، پژوهشگران و علاقه‌مندان، رأس ساعت ۹:۳۰ صبح روز سه‌شنبه ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۵ در کمیسیون شهرسازی و معماری و شهر هوشمند شورای اسلامی کلان‌شهر تبریز برگزار شد.

روح‌الله رشیدی، رئیس مرکز پژوهش‌های شورای اسلامی کلان‌شهر تبریز اظهار کرد: در دوره ششم شورا، توفیق شد که این مرکز به برخی عرصه‌ها ورود کند. یکی از فعال‌ترین بخش‌ها، بخش انتشارات این مرکز است که اشاعه عمومی دستاوردهای پژوهشی یا ادبیات مدیریت شهری در ساحات مختلف را در دستور کار خود دارد.

وی افزود: مرکز پژوهش‌های شورای اسلامی کلان‌شهر تبریز در بین کلانشهرها، تنها مرکزی است که انتشارات مستقل دارد اما نگاه به نشر، منفصل از پژوهش نبوده و مکلف به تکمیل پروژه‌های پژوهشی با چاپ کتاب است. حدود ۷۰ درصد از کتبی که از سوی مرکز منتشر شده است در گام نخست، به صورت پژوهش بوده و سپس با طی فرایندها در نهایت، به صورت کتاب منتشر شده است. درواقع انتشار کتاب، حلقه نهایی طرح‌های پژوهشی است.

رئیس مرکز پژوهش‌های شورای اسلامی کلان‌شهر تبریز با اشاره به اینکه حدود ۳۰ درصد از آثار این مرکز، به صورت تألیف است، گفت: می‌توان بیان کرد که به احساس نیاز، پاسخ بومی داده می‌شود. تاکنون 23 عنوان کتاب منتشر شده است که این روند تداوم خواهد داشت. همچنین برخی کتاب‌ها، توانسته‌اند عناوین استانی و کشوری را کسب کنند نظیر «نقشه مسائل اجتماعی کلانشهر تبریز به تفکیک محلات» و «سیمای تبریز».

روح‌الله دهقان‌نژاد، رئیس کمیسیون شهرسازی و معماری و شهر هوشمند شورای اسلامی کلان‌شهر تبریز با بیان اینکه چاپ این دو کتاب توسط مرکز و در راستای اشاعه دغدغه‌ها بوده است، عنوان کرد: این امر، در مدیریت شهری نیز اثرگذار است و اگر بتوان نگاه خود را نسبت به شهر تغییر داد، تمامی مسائل و مشکلات، حل خواهد شد. امید است در ایام آتی بتوان اثرات این اقدامات را مشاهده کرد.

مجید بهشتی‌روی، نویسنده کتاب «واژگان شهرسازی در ایران و مستندات قانونی آن‌ها» در خصوص این کتاب اظهار کرد: این کتاب، تلاشی نظام‌مند برای گردآوری، تعریف و مستندسازی مفاهیم پرکاربرد حوزه شهرسازی با اتکا به قوانین و مقررات رسمی کشور است.

وی افزود: همچنین این کتاب، در راستای احساس نیازی در حوزه شهرسازی چاپ‌ شده است که از منظر حقوقی در سطح شهر ناشناخته بود. دانش آکادمی جدید شهرسازی در ایران، دانشی جوان بوده و در این کتاب، سعی شده تمامی واژگان با مستندات، ارائه شود.

نویسنده کتاب «واژگان شهرسازی در ایران و مستندات قانونی آنها» با اشاره به اینکه بخشی از مفاهین و واژه‌ها در شهرسازی، دارای بار حقوقی هستند، خاطرنشان‌ کرد: از این امر در این کتاب با عنوان پروتکل‌ها، ضوابط و مقررات شهرسازی یاد می‌شود.

بهشتی‌روی تشریح کرد: این کتاب در سال ۱۴۰۲ به رشته تحریر درآمده و در اختیار مرکز پژوهش‌های شورای اسلامی کلانشهر تبریز قرار گرفته است‌ که به معرفی ۳۷۲۶ واژه پرکاربرد در شهرسازی با مستندات قانونی پرداخته شده است. این مجموعه، در حال تکمیل بوده و تاکنون مجموعه واژگان شهرسازی به احصاء ۴۳۳۱ واژه منتهی شده است.

احد نژاد ابراهیمی، از نویسندگان کتاب «معماری گذرگاهِ حصار در ایران و آناتولی» با بیان اینکه این کتاب طی ۴ یا ۵ سال نگارش شده است، اظهار کرد: هدف از نگارش، معرفی قدمت معماری تبریز است که در دوران قبل از اسلام و بعد از اسلام تا قرن سوم و چهارم بسیار محدود بوده و فقط محوطه مسجد کبود نشانه‌ای از آن زمان را بازگو می‌کند‌

وی افزود: تبریز حدود ۲۵۰ سال پایتخت و دارالسلطنه در دوران ایلخانی، صفویه، قاجاریه، ترکمانان، آق‌قویونلوها، قره‌قویونلوها و سایر دوره‌ها بوده و برای آن، هیچ‌ شهر رقیبی در ایران وجود ندارد‌. همچنین، کلانشهر تبریز دارای عناصر هویتی و کالبد معماری است که می‌توان از منظر هر یک به بررسی آثار برجای مانده از معماری دوران‌های مختلف در این شهر پرداخت.

نویسنده کتاب «معماری گذرگاهِ حصار در ایران و آناتولی» با اشاره به اینکه در این کتاب، به سمت روایت شهری گام برداشته شده است، تأکید کرد: این امر در ایران، کمتر مورد توجه قرار گرفته است و این کتاب، شامل روایت‌هایی است که به عنوان یک داستان و روایت، نه یک کالبد، مورد توجه قرار گرفته است.

نژاد ابراهیمی در خصوص هفت‌بخش این کتاب عنوان کرد: بخش نخست، دروازه در ایران بخش دوم، دروازه در منطقه آناتولی، بخش سوم، تطابق دروازه‌های ایران و آناتولی بخش چهارم، ارزوروم و وان بخش پنجم، دروازه تبریز در ارزوروم بخش ششم، دروازه تبریز در وان و بخش هفتم، معماری دروازه‌های تبریز در ارزوروم و وان است.

در پایان جلسه، آیین رونمایی از دو کتاب «واژگان شهرسازی در ایران و مستندات قانونی آنها» و «معماری گذرگاهِ حصار در ایران و آناتولی» با حضور مدیران شهری، پژوهشگران و علاقه‌مندان، برگزار شد و انجام اقدامات در حوزه شهرسازی و توجه به حوزه معماری به منظور حل مشکلات این حوزه‌، مورد تأکید قرار گرفت.