پنج عادت پایداری که فکر میکنید به نجات زمین کمک میکنند؛ اما احتمالاً نمیکنند
تحلیل چند الگوی رفتاری که شاید چندان دوستدار محیطزیست نباشند
پیامهای گیجکننده و قدیمی درباره پایداری ممکن است مانع تبدیل شدن شما به یک نجاتدهنده واقعیِ زمینِ سبز شود. روزتان را با یک لاته گیاهی در لیوان قابلاستفاده مجدد شروع کردهاید و با جسارت بهجای رانندگی، قطار را برای رفتن به محل کار انتخاب کردهاید. اینها قدمهای کوچکی در مسیر درست هستند و شما سهم خودتان را برای نجات سیاره انجام میدهید، درست است؟
نگران نشوید. پاسخ کوتاه این است: تقریباً بله. اما پاسخ بلند ... کمی پیچیده است. در واقع، برخی از تلاشهای رایج در حوزه پایداری آنقدرها که به نظر میرسند اثرگذار نیستند و در بعضی موارد حتی میتوانند پیامدهای ناخواستهای داشته باشند. راستش را بخواهیم، وقتی مدام میشنویم که باید کار جدیدی انجام دهیم، احساس گناه یا خستگی بهراحتی سراغمان میآید.
بالاخره، توصیههای بسیار زیاد، گاه متناقض و گیجکنندهای درباره ردپای کربنی و میزان تأثیر واقعی انتخابهای فردی وجود دارد. اما هنوز تسلیم نشوید. اینها پنج موردی هستند که بهگفته کارشناسان، احتمالاً در آنها دچار سوءبرداشت شدهاید؛ و در عوض، جایگزینهای سادهتری را میتوانید در نظر بگیرید.
۱. روی «مسافت حمل غذا» بیش از حد تمرکز نکنید
تولید غذا بیش از یکسوم انتشار گازهای گلخانهای جهانی را تشکیل میدهد. احتمالاً این پیام که باید غذای محلی مصرف کنید، کاملاً در ذهنتان حک شده است. این کار مسافت حمل غذا را کاهش میدهد و ردپای کربنی را کوچکتر میکند ــ اما برخلاف انتظار، پژوهشهای جدید نشان دادهاند که این موضوع همیشه درست نیست.
در واقع، برخی مواد غذایی که هزاران کیلومتر جابهجا میشوند، میتوانند ردپای کربنی کمتری نسبت به محصولات محلی داشته باشند، بهویژه اگر خارج از فصل مصرف شوند. برای مثال، پژوهشی از دانشگاه بنگور نشان داده است که مصرف گوجهفرنگی و کاهویی که در زمستان در بریتانیا کشت میشوند، از واردات آنها از اسپانیا بدتر است.
دلیلش این است که کشت گوجهفرنگی در اقلیم سرد بریتانیا به گلخانههای گرمشونده نیاز دارد که انرژی بسیار بیشتری نسبت به واردات از مناطق گرمتر مصرف میکند؛ جایی که نیازی به گرمایش مصنوعی نیست. بهطور کلی، مصرف مواد غذاییِ معمولاً تابستانی در تمام طول سال، سیستم تولید را مجبور میکند سختتر کار کند و انرژی و انتشار بیشتری ایجاد شود. خبر خوب این است که تمرکز بر تنوع غذایی بسیار مهمتر از تمرکز صرف بر مسافت حمل غذاست. بهعبارت دیگر، موضوع فقط این نیست که غذا چقدر راه آمده، بلکه این است که چه چیزی میخوریم و چگونه تولید شده است.
کاهش مصرف گوشت و لبنیات -حتی به مقدار کم- میتواند اثر قابلتوجهی داشته باشد و نیازی نیست حتماً کاملاً گیاهخوار شوید. حتی اگر سبزیجات یا غلات از راه دور وارد شوند، ردپای کربنی آنها ممکن است از گوشت تولید محلی کمتر باشد، زیرا تولید گوشت و لبنیات به آب، زمین و انرژی بسیار بیشتری نیاز دارد.
۲. «کمتر» اما آگاهانهتر خرید کنید
کمدتان پر از کیسههای پارچهای است و با این همه لیوان قابلاستفاده مجدد، احتمالاً دیگر هرگز قهوه بیرونبر نمیخرید. نیت شما خوب است. اما خرید بطریهای قابلاستفاده مجدد، لوازم آرایشی زیستتخریبپذیر و لباسهای «پایدار» واقعاً چقدر تفاوت ایجاد میکند؟ خرید کمتر اما باکیفیتتر، در اغلب حوزهها یک قاعده خوب است. بااینحال، هر چیزی که برچسب «اکو»، «طبیعی» یا «سبز» دارد، الزاماً برای محیطزیست بهتر نیست. گاهی بستهبندی و بازاریابی ما را گرفتار «سبزشویی» میکند.
اثر «هاله زیستمحیطی» باعث میشود صرف دیدن یک نماد سبز یا عبارت دوستدار محیطزیست، تصور کنیم کل محصول پایدار است. اما اگر این محصولات را بهسرعت کنار بگذاریم یا جایگزین کنیم، دیگر پایدار محسوب نمیشوند. مثلاً یک کیسه پارچهای پنبهای باید هزاران بار استفاده شود تا انتشار کربن ناشی از تولیدش جبران شود. بسیاری از بطریهای آب، ظروف غذا و نیهای قابلاستفاده مجدد نیز باید صدها بار استفاده شوند تا از نظر زیستمحیطی بهصرفه باشند. خلاصه اینکه جنس مهم است، اما مهمتر این است که فقط چیزهایی را بخرید که واقعاً از آنها استفاده خواهید کرد.
۳. «آرزوبازیافت» را متوقف کنید
بازیافت آنقدر عادی شده که گاهی بدون فکر، هر چیزی را داخل سطل بازیافت میاندازیم. اینجاست که «آرزوبازیافت» شکل میگیرد؛ بازیافت اقلامی که در واقع قابلبازیافت نیستند. نیت خوب است، اما نتیجه نهچندان. بسیاری از چیزهایی که شبیه کاغذ هستند -مثل رسیدهای خرید یا لیوانهای قهوه- در عمل قابلبازیافت نیستند.
این اشتباهات باعث میشود بخش بزرگی از مواد جمعآوریشده در نهایت رد شوند و به محل دفن زباله بروند. حتی اگر بستهبندی قابلبازیافت باشد، نباید آلوده به مواد غذایی باشد. ظروف ماست نیمهپر یا جعبههای چرب پیتزا میتوانند کل یک محموله بازیافت را آلوده کنند.
بستهبندیهای زیستتخریبپذیر هم همیشه راهحل نیستند، زیرا بسیاری از آنها فقط در شرایط صنعتی خاص تجزیه میشوند و در طبیعت به میکروپلاستیک تبدیل میشوند. نتیجه؟ دستورالعملهای محلی دفع زباله را بررسی کنید و از محصولات یکبارمصرف -حتی اگر «سبز» به نظر برسند- تا حد امکان اجتناب کنید.
۴. درختها را در جای درست بکارید
کاشت درخت اغلب بهعنوان راهحل نجات زمین معرفی میشود. اما کاشت درخت همیشه مفید نیست. پژوهشهای جدید نشان دادهاند که کاشت درخت در مکانهای نامناسب، مانند برخی مناطق قطبی، حتی میتواند گرمایش زمین را تشدید کند.
در مقابل، کاشت درست درخت در شهرها میتواند دمای محیط را بهطور چشمگیری کاهش دهد.
اما نوع درخت، محل کاشت و تراکم آن اهمیت زیادی دارد. در برخی مناطق متراکم شهری، پوشش انبوه درختی میتواند گرما را در شب به دام بیندازد. درختان برگریز و ترکیبی از گونهها معمولاً بهترین گزینه هستند و بیشترین اثر خنککنندگی را دارند.
پروژههای موفق کاشت درخت شفاف هستند، از گونههای بومی استفاده میکنند و بر بقای بلندمدت درختان تمرکز دارند، نه صرفاً تعداد آنها.
۵. فراتر از ردپای شخصی فکر کنید
شاید با توصیههای مداوم درباره کاهش مصرف گوشت، پرواز کمتر و کاهش ردپای کربنی شخصی خسته شده باشید. این اقدامات مهماند، اما تمرکز صرف بر انتخابهای فردی میتواند تصویر بزرگتر را پنهان کند.
بخش عمده انتشار گازهای گلخانهای از سوی صنایع و فعالیتهای تجاری بزرگ ایجاد میشود، نه افراد. اگر سیستم کلی پایدار نباشد، اقدامات فردی اثر محدودی خواهند داشت. راهحل، رویکردی دوگانه است: هم روی پایداری شخصی کار کنید و هم روی پایداری جامعه. مشارکت در پروژههای محلی، حمایت از انرژیهای تجدیدپذیر و حضور در گفتوگوهای عمومی درباره محیطزیست میتواند تأثیر واقعیتری داشته باشد.
از اینجا میتوانید به منبع اصلی این یادداشت/مقاله دسترسی داشته باشید. برای ترجمۀ این مقاله، از نسخۀ کوتاهشدهای که توسط تیم «دورنمای اقتصاد» انجام شده استفاده کردیم.
نظرات (0)